NASA-nın Perseverance roveri Marsda keçdiyi yolun təxminən 90 faizini tam avtonom şəkildə — yəni Yerdən birbaşa idarə olunmadan qət edib. Ars Technica'nın məlumatına görə, bu göstərici Marsda hərəkət edən ilk özünüidarəedən vasitə üçün əhəmiyyətli bir uğurdur.
Avtonom sürüş necə işləyir?
Perseverance, Yerlə Mars arasındakı rabitə gecikməsi səbəbindən hər metr üçün komanda gözləyə bilməz. Bunun əvəzinə rover öz kameraları və süni intellekt alqoritmləri ilə ətrafı skan edir, təhlükələri müəyyənləşdirir və təhlükəsiz marşrutu özü seçir. Bu texnologiya Marsın qayalıq, qumlu və kraterli relyefində belə problemsiz işləyir.
Roverin avtonom idarəetmə sistemi "AutoNav" adlanır. O, hər dayanacaqda ətrafın üçölçülü xəritəsini qurur və qarşıdakı 30-40 metrlik yolu planlaşdırır. Bu, bir gündə 200 metrə qədər məsafə qət etməyə imkan verir — əvvəlki Mars roverlərindən xeyli sürətli.
Niyə bu vacibdir?
Perseverance'ın missiyası təkcə Marsda hərəkət etmək deyil, həm də qədim həyat izlərini axtarmaq və gələcək nümunə qaytarma missiyalarına hazırlıq görməkdir. Avtonom naviqasiya sayəsində rover daha çox ərazini əhatə edə bilir, elmi hədəflərə daha tez çatır. Bu, gələcəkdə Marsa göndəriləcək insanlı missiyalar üçün də kritik bir təcrübədir.
Nəticədə, Perseverance Marsın səthində təkcə elmi avadanlıqları ilə deyil, həm də ağıllı hərəkət qabiliyyəti ilə yeni bir standart müəyyənləşdirir. Yolun 90 faizini avtonom getmək, planetar kəşfiyyatda süni intellektin nə dərəcədə effektiv ola biləcəyini sübut edir.
