Naviqasiya sahəsində uzun illərdir GPS-in ağalığı davam edir. Lakin aşağı Yer orbitində (LEO) peyk sistemlərinə maraq yenidən artır. Kaliforniya əsaslı startap Xona, 258 peyklik bir şəbəkə quraraq GPS-ə rəqib olmaq niyyətindədir. Şirkətin məqsədi – daha sürətli, daha dəqiq və daha etibarlı naviqasiya xidməti təqdim etməkdir.
Niyə LEO?
Qeyd edək ki, ənənəvi GPS peykləri orta Yer orbitində (MEO) – təxminən 20.000 km yüksəklikdə yerləşir. Xona isə peyklərini 500–1.200 km arasındakı aşağı orbitə yerləşdirəcək. Bu, siqnalın yerə çatma müddətini azaldır və dəqiqliyi artırır. Üstəlik, LEO peykləri daha ucuz başa gəlir və daha tez yenilənə bilir.
Xona'nın sistemi kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulub. Avtonom nəqliyyat vasitələri, dronlar, kənd təsərrüfatı texnikası və dəqiq vaxt tələb edən maliyyə əməliyyatları kimi sahələr bu sistemdən faydalana bilər. Şirkət artıq ilkin sınaqları uğurla keçib və 2027-ci ilədək tam əhatəyə çatmağı hədəfləyir.
Rəqabət qızışır
Xona tək deyil. SpaceX'in Starlink peykləri də GPS siqnallarını gücləndirmək üçün istifadə oluna bilər. Eyni zamanda, Avropa İttifaqının Galileo sistemi və Çinin BeiDou naviqasiya şəbəkəsi də genişlənir. Lakin Xona'nın fərqi – tamamilə özəl və LEO əsaslı olmasıdır.
Nəticədə, naviqasiya sahəsində inqilab yaşanır. GPS artıq yeganə seçim deyil və yaxın illərdə istifadəçilər daha çox alternativə sahib olacaq. Xona'nın uğuru, digər startapların da bu sahəyə girməsinə təkan verə bilər.
