Kosmos sənayesində yeni bir dönüş yaşanır: bu günə qədər bilinən ən qabaqcıl robot xidmət peyki (robotic servicing satellite) orbitə buraxılıb. Mütəxəssislərə görə, bu peyk kosmosda texniki qulluq göstərmək üçün nəzərdə tutulmuş ən mürəkkəb mexanizmlərə sahibdir. “Bunlar çox çətin işlərdir,” – deyə layihə rəhbərlərindən biri qeyd edir.
Nə edir bu peyk?
Peyk, orbitdəki digər peyklərə yanacaq doldurmaq, onların komponentlərini dəyişdirmək və hətta tam təmir etmək qabiliyyətinə malik robot qollarla təchiz olunub. Bu, kosmosda uğursuzluğa uğramış və ya köhnəlmiş peykləri bərpa etməklə milyonlarla dollar xərci azalda bilər. Qeyd edək ki, hazırda orbitdə minlərlə peyk fəaliyyət göstərir, lakin onların çoxu texniki nasazlıqlar səbəbindən istifadəyə yararsız hala düşüb.
Niyə bu qədər vacibdir?
Bu texnologiya, kosmos sənayesində tullantıların azaldılması və resursların daha səmərəli istifadəsi baxımından inqilabi sayılır. Məsələn, bir peyki tamamilə yenidən yaratmaq əvəzinə, onu orbitdə təmir edərək ömrünü uzatmaq mümkün olacaq. Xülasə, bu peyk kosmik servis xidmətlərində yeni bir era açır — daha ucuz, daha ekoloji və daha uzunmüddətli həllər təklif edir.
Hələlik bu peykin tam olaraq hansı missiyaları yerinə yetirəcəyi və kim tərəfindən idarə olunduğu barədə ətraflı məlumat verilməsə də, onun artıq orbitdə olduğu və sınaqlara başladığı bildirilir. Gələcək aylarda bu texnologiyanın tətbiq sahələrinin genişlənəcəyi gözlənilir.
