“100 Days of Solana” seriyasının növbəti hissəsində – Arc 14'də – tərtibatçılar AI agentinə Solana blokçeynində işləmək imkanı veriblər. Agentin öz cüzdanı, alətlər dəsti və hətta bir neçə addımlıq avtonom iş axını (workflow) var. Ancaq əsas məqam budur: agentin səlahiyyəti məhduddur, pul göndərmək qərarını model deyil, kod verir.
92-98-ci günləri əhatə edən bu arkda agent tədricən inkişaf etdirilib. Əvvəlcə yalnız oxumaq (read-only) imkanı var idi – balans sorğulamaq, hesab məlumatlarını göstərmək. Sonra ona devnet cüzdanı və SOL göndərmək aləti verilib. Lakin özəl açar (private key) heç vaxt modelin kontekstinə daxil olmayıb; o, tətbiqin imzalama qatında qalıb. Model yalnız təklif edə bilər, tətbiq isə qərar verir.
Güvənlik təminatı üçün bir neçə mexanizm qurulub. Transfer aləti maksimum məbləği kodla məhdudlaşdırır – prompt'dan fərqli olaraq, bu qayda pozula bilməz. Daha sonra 95-ci gündə “deny-by-default” (başdan rədd et) siyasət mühərriki əlavə edilib: hər bir təklif olunan əməliyyat allowlist, transfer limiti, sessiya büdcəsi kimi qaydalardan keçməlidir. Uyğun gəlməyən hər şey rədd edilir.
Alətlər Model Context Protocol (MCP) serverinə yığılıb ki, müxtəlif AI kliyentləri eyni təhlükəsiz interfeysdən istifadə edə bilsin. Həmçinin agentin sonsuz dövrə girməməsi üçün turn limiti tətbiq olunub. Hər əməliyyat strukturlu şəkildə loqlanır – bu, həm uğurlu, həm də rədd edilən hərəkətləri izləməyə imkan verir.
Arc 14'ün ən mühüm dərsi: muxtariyyət (autonomy) ilə səlahiyyət (authority) eyni şey deyil. Model nə etmək istədiyinə qərar verə bilər, amma nəyə icazə verildiyini kod müəyyən edir. Bu yanaşma, xüsusilə kripto və maliyyə sahəsində AI agentlərinin təhlükəsiz istifadəsi üçün əsas ola bilər.
Mənbə: Dev.to (https://dev.to/100daysofsolana/arc-14-catch-up-agentic-solana-4ap2)
