ABŞ-ın Xəzinədarlıq katibi Scott Bessent, Çin tərəfindən hazırlanmış açıq mənbəli süni intellekt modellərinə qarşı sanksiyaların mümkünlüyünü açıqlayıb. Bessent, bu modellərin ABŞ-ın əqli mülkiyyətini oğurladığı iddiası ilə Vaşinqtonun cəza tədbirləri görə biləcəyini bildirib. Bu addım, Tramp administrasiyasının Çinin süni intellekt sahəsindəki irəliləyişini yavaşlatmaq kampaniyasının bir hissəsi kimi dəyərləndirilir.
Bessent'in sözlərinə görə, ABŞ hökuməti Çinin açıq AI modellərinin ABŞ patentlərini və texnologiyalarını qanunsuz şəkildə istifadə etdiyinə dair sübutlar toplayır. Hələlik konkret modellərin adı çəkilməsə də, DeepSeek kimi tanınmış Çin AI layihələrinin diqqət mərkəzində olduğu güman edilir. Xəzinədarlıq katibi sanksiyaların texnologiya transferini məhdudlaşdırmaq və ABŞ şirkətlərinin mənafeyini qorumaq məqsədi daşıdığını vurğulayıb.
Qeyd edək ki, Çin açıq mənbəli AI modelləri son illərdə böyük populyarlıq qazanıb. Bu modellər bir çox startap və tədqiqat qrupu tərəfindən pulsuz istifadə edilir. Lakin ABŞ rəsmiləri bu modellərin ABŞ-ın mühüm texnologiyalarını mənimsəməklə Çinə qeyri-adi rəqabət üstünlüyü verdiyini iddia edir. Sanksiyalar tətbiq olunarsa, bu, qlobal AI ekosistemində ciddi dəyişikliklərə səbəb ola bilər – açıq mənbəli modellərin istifadəsi məhdudlaşa, ABŞ və Çin arasında texnoloji qütbləşmə daha da dərinləşə bilər.
Bessent'in bəyanatı, ABŞ-ın Çinə qarşı tətbiq etdiyi genişləndirilmiş texnologiya sanksiyalarının davamıdır. Daha əvvəl ABŞ Çin yarımkeçirici şirkətlərinə ixrac nəzarətini sərtləşdirmişdi. İndi isə növbə süni intellektə çatıb. Bu, Azərbaycan startapları və tədqiqatçıları üçün də əhəmiyyətli ola bilər – çünki bir çox yerli layihə açıq mənbəli AI modellərindən faydalanır. Əgər bu modellərə qarşı sanksiyalar tətbiq edilsə, onlara çıxış məhdudlaşa bilər.
